Prezident İlham Əliyev tərəfindən 27 aprel 2026-cı ildə Azərbaycanda Çex Respublikasının Baş naziri Andrej Babiš ilə keçirilmiş görüş və mətbuata verilmiş bəyanat iki ölkə arasında münasibətlərin yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu bir daha təsdiqlədi. Bu görüş yalnız diplomatik protokol xarakteri daşımır, eyni zamanda, gələcək əməkdaşlığın strateji istiqamətlərini müəyyən edən mühüm siyasi hadisə kimi qiymətləndirilə bilər. Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, bu, tərəflər arasında ilk görüş olsa da, müzakirələrin məhsuldarlığı və əhatə dairəsi əlaqələrin artıq yüksək səviyyəyə çatdığını göstərir.
Siyasi dialoqun fəallığı, qarşılıqlı səfərlərin intensivləşməsi və gündəlikdə olan məsələlərin genişliyi Azərbaycan ilə Çex Respublikası arasında münasibətlərin keyfiyyətcə yeni mərhələyə keçdiyini nümayiş etdirir. Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində dövlətlərarası əlaqələrin davamlı inkişafı üçün siyasi dialoq mühüm rol oynayır. Azərbaycan ilə Çexiya arasında bu istiqamətdə müşahidə olunan dinamika xüsusi diqqət çəkir. Görüş zamanı regional təhlükəsizlik, beynəlxalq əməkdaşlıq, iqtisadi əlaqələr və enerji siyasəti kimi mühüm mövzular ətrafında geniş fikir mübadiləsi aparılması tərəflərin ortaq maraqlarının çoxşaxəli olduğunu göstərir.
Azərbaycanın son illərdə həyata keçirdiyi balanslaşdırılmış xarici siyasət nəticəsində Avropa ölkələri ilə əlaqələri daha da möhkəmlənmişdir. Bu kontekstdə Çexiya ilə münasibətlər də strateji əhəmiyyət kəsb edir. Çexiya Avropa məkanında sənaye və texnologiya baxımından inkişaf etmiş ölkələrdən biri olmaqla yanaşı, Azərbaycanın enerji siyasətində də mühüm tərəfdaşdır. Prezident İlham Əliyevin bəyanatında xüsusi yer tutan məsələlərdən biri iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsidir. Hazırda ticarət dövriyyəsinin 800 milyon dollardan çox olması müsbət göstəricidir. Lakin bu dövriyyənin əsas hissəsinin neft ixracına əsaslanması iqtisadi əlaqələrin struktur baxımından balanslı olmadığını göstərir.
Bu baxımdan tərəflərin əsas məqsədi ticarət əlaqələrinin diversifikasiyasıdır. Çexiyadan Azərbaycana səfər edən iş adamlarının iştirakı ilə keçirilən biznes forum yeni investisiya layihələrinin formalaşmasına şərait yaradır. Sənaye, kənd təsərrüfatı, yüksək texnologiyalar və nəqliyyat-logistika sahələrində əməkdaşlıq üçün geniş potensial mövcuddur. Azərbaycan ilə Çexiya arasında münasibətlərin əsas dayaqlarından biri enerji sektorudur. Azərbaycan neftinin Çexiyaya ixracı bu ölkənin enerji balansında mühüm yer tutur. Eyni zamanda, Azərbaycan Avropa üçün etibarlı enerji təchizatçısı kimi tanınır və bu statusu getdikcə daha da möhkəmləndirir. Avropa İttifaqı tərəfindən Azərbaycanın etibarlı tərəfdaş kimi qiymətləndirilməsi ölkənin enerji diplomatiyasının uğurunun göstəricisidir.
Azərbaycan qazının artıq 16 ölkəyə, o cümlədən 10 Aİ üzvünə ixrac edilməsi bu sahədə əldə olunan nailiyyətlərin miqyasını nümayiş etdirir. İkitərəfli münasibətlərin digər mühüm istiqaməti müdafiə sənayesidir. Çexiya bu sahədə zəngin təcrübəyə malik ölkə kimi Azərbaycanın diqqət mərkəzindədir. Hazırda hərbi texnika və avadanlıqların alınması ilə yanaşı, birgə istehsal layihələri də müzakirə olunur. Azərbaycanın müdafiə potensialını gücləndirməsi və yerli istehsal imkanlarını genişləndirməsi fonunda Çexiya ilə əməkdaşlıq xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Bu, həm texnologiya transferinə, həm də sənaye kooperasiyasına töhfə verə bilər. Hökumətlərarası Komissiyanın fəaliyyətinin aktivləşdirilməsi və müntəzəm görüşlərin keçirilməsi tərəflər arasında əlaqələrin institusional əsaslarını daha da möhkəmləndirəcək. Bu isə əməkdaşlığın davamlılığını təmin edən mühüm mexanizmdir. Nəticə etibarilə, İlham Əliyevin bəyanatı Azərbaycan–Çexiya münasibətlərinin yalnız cari vəziyyətini deyil, həm də gələcək inkişaf trayektoriyasını aydın şəkildə ortaya qoyur. Bu münasibətlər siyasi dialoqdan başlayaraq iqtisadi, enerji və müdafiə sahələrində strateji tərəfdaşlığa doğru inkişaf edir.
Milli Məclisin deputatı
Şahin Seyidzadə
